Wstęp do fascynującego świata modliszek
Na rząd modliszek składa się piętnaście rodzin, do których należą
434 rodzaje skupiające około 2300 opisanych gatunków. Owady wchodzące
w skład tej dużej grupy taksonomicznej stanowią bardzo interesujący
obiekt, tak obserwacji jak i hodowli. Jest to jedyny rząd owadów,
którego wszyscy przedstawiciele bez wyjątku prowadzą drapieżny tryb
życia, polując na drobne zwierzęta (niekoniecznie ograniczając się
do bezkręgowców). W świecie tych drapieżców występują tak olbrzymy
(mierzące kilkanaście centymetrów Paratoxodera cornicollis,
Ischnomantis gigas) jak i liliputy (zaledwie kilkunastomilimetrowe
Micromantis glauca, Bolbe pygmea). Większość modliszek
zamieszkuje rejony tropikalne i subtropikalne, w klimacie umiarkowanym
występują nieliczne gatunki.
Na pierwszy rzut oka uwagę zwraca charakterystyczna budowa oraz zachowanie
tych owadów. Typowymi dla nich cechami jest ruchoma trójkątna głowa
zaopatrzona w parę złożonych oczu (oraz położone między nimi 3 mniej
widoczne przyoczka), a także przednie kończyny chwytne służące do
łapania i przytrzymywania zdobyczy. Większość gatunków prezentuje
"typową" dla modliszek budowę najlepiej obrazowaną przez
przedstawicieli rodzajów takich jak Sphodromantis, Stagmomantis
czy Stagmatoptera. Taki właśnie wygląd najczęściej kojarzony
jest z modliszkami. Jak się jednak okazuje spora część owadów z tego
rzędu przybiera mocno odmienne formy, będące wyrazem adaptacji do
środowiska oraz specjalizacji pokarmowej. Sporo modliszek w swoim
wyglądzie daleko odbiega od przyjętego wzorca. Kształt ciała całej
rzeszy gatunków w toku ewolucji uległ przemianom umożliwiającym życie
i skuteczne zdobywanie pokarmu, w bardzo specyficznych niekiedy warunkach
środowiskowych.
|
Larwa
Empusa pennata
Hiszpania, okolice Madrytu |
Można wyróżnić gatunki, które w swym wyglądzie upodobniły się do:
suchych gałęzi (Popa spurca, Heterochaeta strachanii),
źdźbeł trawy (Oxyophthalmellus somalicus), żywych (rodzaj
Choeradodis) bądź obumarłych liści (rodzaje Deroplatys,
Acanthops, Phyllocrania, Metilia), kawałków
kory (Liturgusa, Tarachodes i Humbertiella)
kamieni (Eremiaphilia, Ligariella) bądź też kwiatów
(Creboter, Pseudocreoboter, Childonoptera,
Theopropus, Harpagomantis, Callibia).
|
Subimago
Humbertiella sp.
Tajlandia, Chiang Mai |
Tak silnie rozwinięty mimetyzm występujący u części gatunków, z
jednej strony chroni przed drapieżnikami, z drugiej zaś pozwala
na pozostanie niezauważonym przez potencjalną ofiarę. Gatunki modliszek,
u których mimetyzm nie jest tak daleko posunięty polegają na kamuflującym
ubarwieniu (z reguły brązowym bądź zielonym) pozwalającym lepiej
wtapiać się w otoczenie.
|
